เมื่อวันที่ 6 ส.ค. ที่ผ่านมา มูลนิธิคอนราด อาเดนาวร์ สำนักงานประเทศไทย ร่วมกับ ศูนย์สร้างสรรค์เมือง (The Creative Urban Solution Center: CUSC) จัดสัมมนาภายใต้โครงการ “เสริมสร้างความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับร่างพระราชบัญญัติอากาศสะอาดและบทบาทของประชาชนในการเข้าถึงความยุติธรรมทางสิ่งแวดล้อม (ระยะที่ 1)” ณ จังหวัดแม่ฮ่องสอน
แม่ฮ่องสอนเป็นหนึ่งในจังหวัดทางภาคเหนือที่เผชิญกับปัญหามลพิษทางอากาศอย่างต่อเนื่อง กิจกรรมครั้งนี้จึงเปิดพื้นที่ให้คนในท้องถิ่นได้ทำความเข้าใจถึงที่มาและความสำคัญของร่าง พ.ร.บ. อากาศสะอาด รวมถึงแลกเปลี่ยนว่า กฎหมายฉบับนี้จะนำมาปรับใช้กับบริบทของพื้นที่ได้อย่างไร และจะส่งผลต่อสิทธิและหน้าที่ของประชาชนอย่างไรบ้าง
จากกิจกรรมสัมมนา สาระสำคัญของ ร่าง พ.ร.บ. อากาศสะอาด มีดังนี้
🔹 รับรองสิทธิในอากาศสะอาดของประชาชน ซึ่งหมายความว่า รัฐมีหน้าที่ต้องรับรองและคุ้มครองให้ประชาชนสามารถเข้าถึงอากาศสะอาดได้ ทั้งยังเปิดโอกาสให้ประชาชนมีสิทธิในการเข้ามามีส่วนร่วมในกระบวนการตัดสินใจมากขึ้น
🔹 บูรณาการอย่างเป็นระบบโดยอาศัยความร่วมมือจากทุกภาคส่วนและมีการแลกเปลี่ยนข้อมูลระหว่างกัน รวมถึงการจัดตั้งกลไกคณะกรรมการทั้งระดับชาติ ระดับจังหวัด และระดับวิชาการ เพื่อวางแผนจัดการมลพิษจากแหล่งกำเนิดที่หลากหลาย และให้แต่ละพื้นที่สามารถออกแบบแนวทางที่สอดคล้องกับบริบทของตนเองได้
🔹 สร้างทั้งมาตรการทางกฎหมาย เช่น การปรับหรือบทลงโทษตามหลักหลักการผู้ก่อมลพิษเป็นผู้จ่าย (Polluter Pays Principle: PPP) และมาตรการทางเศรษฐศาสตร์ เช่น แนวคิดเรื่องกองทุนหรือสิทธิประโยชน์ทางภาษีสำหรับผู้ประกอบการที่ดำเนินการโดยลดการปล่อยมลพิษ เพื่อสร้างแรงจูงใจให้ลดการปล่อยฝุ่นและมลพิษ
👥💬 ตลอดกิจกรรม เยาวชน ผู้นำชุมชน ตัวแทนกลุ่มชาติพันธุ์ และเจ้าหน้าที่รัฐท้องถิ่น ได้ร่วมกันระดมความคิดเห็นและสะท้อนปัญหาสิ่งแวดล้อมจากประสบการณ์จริงในพื้นที่ รวมถึงเสนอมุมมองที่มีต่อร่าง พ.ร.บ. ดังกล่าว ซึ่งจะนำไปสู่การพัฒนาข้อเสนอ แนวทาง หรือแผนปฏิบัติการเพื่อแก้ไขปัญหาสิ่งแวดล้อมในระดับท้องถิ่นได้ดีมากยิ่งขึ้น
🔴 ปัจจุบัน ร่าง พ.ร.บ. อากาศสะอาดอยู่ในขั้นพิจารณารอบ 2 ของคณะกรรมาธิการวิสามัญ สภาผู้แทนราษฎร โดยภาคประชาชนยังคงติดตามสาระสำคัญของร่างกฎหมายอย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะหลักผู้สร้างมลพิษต้องรับผิดชอบ พร้อมเน้นย้ำว่าการพิจารณาร่างกฎหมายควรคำนึงถึงประโยชน์ด้านสุขภาพของประชาชนและการคุ้มครองสิ่งแวดล้อมเป็นสำคัญ
