Napływ milionów osób uciekających przed wojną w Ukrainie, wywołany agresją Rosji, spotkał się w Polsce z bezprecedensowym, oddolnym ruchem spontanicznego, społecznego wsparcia uciekających przed wojną. Pozwoliło to zaaklimatyzować się w naszym kraju głównie matkom z dziećmi, które opuściły Ukrainę, dostarczając jednocześnie walczącym o przetrwanie swojego kraju poczucia, że ich bliscy są bezpieczni daleko od linii frontu. W pomoc osobom uciekającym przed wojną zaangażowani są czterej główni interesariusze, którzy tworzą sieć wsparcia. Są to: organizacje pozarządowe, oddolne inicjatywy społeczeństwa obywatelskiego, samorządy oraz instytucje rządowe – skutki napływu uchodźców wojennych z Ukrainy, ich integrację oraz scenariusze rozwoju sytuacji w różnych aspektach działania państwa będzie prezentowała biała księga oraz przygotowywany raport. Opis ich koncepcji można przeczytać już teraz w „Gościnna Polska 2022+ Jak mądrze wesprzeć Polskę i Polaków w pomocy osobom uciekającym przed wojną w Ukrainie?”
Raport, który przygotowała Fundacja WiseEuropa we współpracy z szerokim zespołem badaczy m.in. z Uniwersytetu Warszawskiego, Szkoły Głównej Handlowej czy Uniwersytetu SWPS, skupia się na działaniach przeprowadzających Polskę oraz przebywających u nas obywateli Ukrainy przez proces „miękkiej integracji” i budowę fundamentów ich „twardej integracji” w przyszłości. Założeniem raportu jest to, by przedstawić działania, które z jednej strony włączą osoby uciekające przed wojną w Ukrainie w codzienne życie polskiego społeczeństwa w krótkiej perspektywie czasowej, a z drugiej pozostawią im pełną swobodę w zakresie decyzji co do miejsca, w którym będą chcieli funkcjonować po zakończeniu wojny.
Polska jest i będzie otwarta na ich pozostanie, ale jednocześnie zrozumiałym będzie, jeżeli wcześniej czy później wielu z nich powróci do swojej ojczyzny. To, jak wielu uchodźców wybierze tę czy inną ścieżkę zależy od rozwoju sytuacji w krótkiej (scenariusze co do przebiegu wojny), jak i średniej (odbudowa i członkostwo w UE) perspektywie czasowej.
Zakres i obszary raportu
Skala wyzwań, przed którymi stoi obecnie i stanie w najbliższych miesiącach Polska, wymaga interdyscyplinarnego i holistycznego podejścia. Wśród obszarów podejmowanych przez zespół projektowy znajdują się: uchodźcy a demografia Polski, rynek pracy i gospodarka, mieszkania i akomodacja, edukacja, ochrona zdrowia i usługi publiczne, administracja i prawo, rząd, samorząd i społeczeństwo obywatelskie, psychologia i kultura, makroekonomia i finanse publiczne, relacje międzypaństwowe czy dezinformacja i cyberbezpieczeństwo.
Kryzys migracyjny, z którym obecnie mierzy się Polska, jest po transformacji politycznej i gospodarczej przełomu lat 80 i 90 XX wieku największym wyzwaniem ostatnich kilkudziesięciu lat. Wymaga on przygotowania całościowego i spójnego planu zarządzania poszczególnymi politykami publicznymi przez rząd, samorządy lokalne, organizacje pozarządowe oraz w ramach oddolnych inicjatyw społeczeństwa obywatelskiego. Tylko takie podejście pozwala się zmierzyć z wyzwaniami oraz wykorzystać stojące przed Ukrainą i Polską szanse. Przygotowany raport WiseEuropa ma na celu zebrać w jednym miejscu konieczne do podjęcia działania oraz umieścić je w czasie i przestrzeni. Tym samym ma być kluczowym głosem w debacie o modelu i zasadach reakcji państwa na tę bezprecedensową sytuację. Ma również być pomocny dla planowania działań po zakończeniu wojny, tak aby środki jakie będą potrzebne dla odbudowy Ukrainy były odpowiednio zaadresowane i wykorzystane.
W skład Zespołu projektowego wchodzą:
Marek Balicki, Maria Baran, Jakub Bińkowski, Olga Bochkar, Michał Boni, Maciej Bukowski, Agnieszka Chłoń-Domińczak, Iwona Ciećwierz, Maciej Duszczyk, Olgierd Dziekoński, Tomasz Gajderowicz, Marta Gorczyńska, Halina Grzymała-Moszczyńska, Maciej Jakubowski, Paweł Kaczmarczyk, Witold Klaus, Adam Kozierkiewicz, Iuliia Lashchuk, Radomir Matczak, Jacek Michałowski, Jakub Michałowski, Ignacy Niemczycki, Robert Pater, Oleksandr Pustovyi, Michał Sęk, Filip Szulik-Szarecki, Rafał Trzeciakowski, Jędrzej Witkowski, Jerzy Wiśniewski, Jakub Wygnański.
Redaktorzy raportu:
Maciej Duszczyk i Maciej Bukowski
_______________________
Мільйони українських біженців, які тікають до Польщі від російської агресії, викликали безпрецедентне бажання поль- ського суспільства допомогти постраждалим від війни. Це дало можливість комфортного та безпечного перебування в Польщі передусім жінок із дітьми, що одночасно дає тим, хто бореться за звільнення України, почуття того, що їх рідні у безпеці. До допомоги залучені передусім чотири зацікавлені сторони, які формують мережу підтримки українським біженцям. До них належать неурядові організації, низові ініціативи громадянського суспільства, органи місцевого самоврядування та державні установи.
WiseEuropa у співпраці з потужною командою дослідників, у тому числі – з Варшавського університету, Варшавської школи економіки та Університету соціальних і гуманітарних наук – підготувала звіт, публікація якого запланована на кінець травня – початок червня. Звіт зосереджується на дільності Польщі, скерованій до українських громадян, які проходять процес «м’якої інтеграції», та створення основ для їх «жорсткої інтеграції» в майбутньому. В основі звіту – презентація діяльності, що, з одного боку, включатиме біженців у повсякденне життя польського суспільства в короткостроковій перспективі, а з іншого, дасть їм повну свободу вирішувати, де вони хочуть функціонувати після закінчення війни.
Короткий опис концепції Білої Книги (white paper) та звіту Запланована: Гостинна Польща 2022+ Як мудро підтримати Польщу та поляків у прагненні допомогти українським воєнним мігрантам?